» Geschiedenis van de familie Cruyt, ( de zgn. Leidse tak)
Reeds in het begin van de veertiende eeuw komt in de Vlaamse archiefstukken - met name van de Graven van Vlaanderen – de familienaam Cruyt, voor. Dit is dan ook tevens de oudste schrijfwijze van onze familienaam. ( zelf heb ik deze nog niet kunnen achterhalen en raadplegen) Ook nu komt deze naam in Vlaanderen voor, o.a. in de omgeving van Gent.
In de vijftiende eeuw komt de naam Cruijt ook voor in de Noordelijke Nederlanden, o.a. in Rotterdam en een aparte tak in de omgeving van Heukelom, die zelfs de bijnaam “de Vlaeming” draagt. In Kampen komt de naam voor in het “burgerboek”in twee aantekeningen, gedateerd 1386 en 1402 vermeldende resp.: Claes die Cruijt en Henric Cruijt met Claes, Johan en Henric Johan “si soene”. Als we letten op de toenmalige wijze van vernoeming, nl. de oudste zoon naar Grootvader van vaderszijde, de tweede zoon naar Grootvader van moederzijde, is de laatste waarschijnlijk een zoon van eerstvermelde.
Verdere afzonderlijke vermeldingen vinden we in bijna alle oude steden van Holland, met name na de Franse en Spaanse Furiën in de Zuiderlijke Nederlanden, dus ca. 1590.
Zo vinden we in Leiden verwijzingen naar de Mechelse tak van dit geslacht, een tak die in mannelijke lijn al in het midden van de 17e eeuw was uitgestorven.
Ook in Zeeland zijn Cruijten terug te vinden tot ca. 1742: eerdere gegevens zijn in de oorlogshandelingen in 1940 verloren gegaan.
Onze tak van het geslacht Cruijt stamt zeer waarschijnlijk ( er zijn nl. nog hiaten) van de eerste Rotterdamse Cruijt-en af. Via Katwijk aan Zee zijn deze in Leiden terecht gekomen. De eerste Leidse Cruijt vestigde zich in 1672 ( het nationale rampjaar…) in Leiden als Meester Kuiper. Nog niet geheel zeker is, of hij als zaak de kuiperij van de uitgestorven kuipersfamilie op de hoek van de Oude Rijn en de Kuyperssteeg overnam. Als woning kocht hij ( contant) een huis in de Kuyperssteeg, aan de Westzijde voor hfl. 444,-- en 13 stuivers (!) . Een bedrag, dat omgezet naar heden ca. een ton zou zijn ( noot red: € 45.000) Ook bezat hij een schuit. Vermoedelijk bracht hij de producten van zijn zaak daarmee naar zijn familie te Katwijk, die de visvangst beoefende.
U raadt het al: zijn naam siert nu de kop van ons blad! Hij was te Katwijk gehuwd met Leentje Arents de Voijs, stammend uit een vissers geslacht. Een van haar ooms ( Barmert ) woonde in Leiden als “Voerman” . Niet onmogelijk gaf hij zijn neef de tip over de vrijgekomen kuiperij. Zij kregen vijf kinderen, waarvan er twee op jeugdige leeftijd stierven: beide dochter, die genoemd waren naar grootmoeder van moederszijde. De beide oudste kinderen waren zonen: Hendrick en Johannes, het derde in leven gebleven kind was een dochter Apleunia of Apollonia , een deftige naam voor Leuntje.
Hendrick was geboren in Katwijk op Zee. Alle andere kinderen te Leiden. Apleunia bleef ongehuwd en was de “erftante”. Zoals blijkt uit een testament van haar opgemaakt in 1743, haar sterfjaar.
Hendrick kreeg in zijn huwelijk met Elisabeth Jans van Hoffstede drie zonen: Jacob, Johannes en Hendrick. De laatste overleed op 20 jarige leeftijd nog ongehuwd.
Johannes kreeg in zijn huwelijk met Elisabeth Carpentier vier dochters: twee overleden op jonge leeftijd, want de twee anderen droegen dezelfde voornamen. Zeer waarschijnlijk zijn ook deze op jeugdige leeftijd gestorven. In het testament van hun tante Apleunia komen alleen de kinderen van Hendrick voor en niet die van haar andere broer Johannes.
Met zekerheid kan in ieder geval worden gezegd, dat alleen die afstammen van de Leidse tak afstammen van Jacob Hendricksz Cruijt, geboren te Leiden in 1696 en aldaar gedoopt in de Marekerk op 15 juli 1696.
Overgenomen uit de vierde uitgave van de Kruijdboom jaargang 1 20 december 1985 auteur: J.Kruit
*
*
RED: in de eerste jaren van de kruydboom heeft Jaap Kruit uit Dordrecht veel verhalen geschreven over de geschiedenis van de Leidse familie Kruit. Alle verhalen zijn nog geschreven op een oude tikmachine en dus niet digitaal te bewerken om op deze site over te nemen. Het kost dus tijd en moeite om alles over te tikken. Van tijd tot tijd zal een deel worden gepubliceerd en verdwijnt het bovenste eerste deel naar de linkerkant onder de kop "Geschiedenis Leidse Kruiten".

[ terug... ]Omhoog

Copyright 2002-2018